Reklam verin!
Türkcülük vücudumuz, İslamiyyət ruhumuz, Elmdə İnqilab isə düşünən beynimizdir!

türk adı 

Türk Millətinin tarixi insanlıq tarixi qədər köhnədir. "Türk" sözü tarixin ən köhnə çağlarından bəri istifadə edilirdi və müəyyən bir qövmün ya da qövmlər birliyinin adı olaraq mövcud idi.Türklərin köklü və çox zəngin bir tarixə və mədəniyyətə sahib olması səbəbiylə bir çox elm adamı "Türk" adının haradan gəldiyi haqqında araşdırmalar etmiş, bu araşdırmalar nəticəsidə Türk adı ilk dəfə e.ə. XIV. əsrdə "Tik" və ya "Tiklər" adıyla keçməyə başlamışdır. Digər bir görüşə görə isə Türk adı e.ə. XIV. əsrdən əvvəl də var olduğudur. Çünki Türk irqinin tarixi insanlığın tarixi qədər köhnədir. Bu gerçəyi qövmü və milli mifologiyalarda və tarixi meydana gəlmələrdə izaheden köhnə qeydlərdə görmək mümkün olmaqdadır.

 Türk irqinin çox köhnə olması səbəbiylə Türk adının haradan gəldiyi haqqında bir çox iddia və görüşlər irəliyə sürmüşlər. Buna görə,   -Heredotun şərq qövmləri arasında zikr etdiyi TARGİTAB-lər.    -İskit torpaqlarında doğulduqları deyilən TYRKAE-lər    -Tövratda adı çəkilən Togarmalar.   -Köhnə Hind qaynaqlarında rast gəlinən TURUKHA-lər və ya THRAK-lər    -Ön Asiya mismarlı mətinləridə görülən TURUKKU-lər.   -Çin Qaynaqlarında e ə. I. yüzillikdə rol oynadıqları ifadə olunan TİK və ya Dİ-lərŞəxsən "Türk" adını taşıyab Türk qövmləri olaraq göstərilməkdədir. İslam qaynaqlarında iştirak edən İran mənşəli "Zend - Avesta" rəvayətləri ilə İsrail mənşəli "Tövrat" rəvayətləridə Nuh Peyğəmbərin nəvəsi olan Yafəsin oğlu "Türk" ilə İran rəvayətləridəki Feridunun oğlu "Türac" və ya "Dövr"ün soyu türk adını daşıyan ilk qövm olaraq göstərilmək istənmişdir."Avesta"da iştirak edən "Ebül Bəşər"dən (1) ,Cəmil və oğlu Fərdisindən bəhs edilməkdədir. "Ferdidun ölkəsi Salm, İraq və Turak (Türk) adındakı üç oğlu arasında pay etmişdir. Salmaya bu günkü İran və havalısı, İraqa bu günkü İraq və havalısı ,Turaka isə Orta Asiya və Çin həvvalısı düşmüşdür. Feridun ölüncə İraq, Salma hücum edərək İran və havalısını almış, daha sonra Turaka hücum etmişdir.İraq, Turakı məğlub edə bilməmiş, döyüş bunların nəvələrinə uzanana qədər sürmüşdür. Sonunda Turakın nəvəsi "Afrasyap"(2)  İraqın nəvəsi "Muncihir"i məğlub edərək Ceyhun çayı sərhəd qəbul edilən bir müqavilə bağlamışdır. Bu tarixdən sonra ceyhun çayı şərqində "TURAN", qərbinə də "İRAN" deyilmişdir.Tövrat rəvayətləridə isə Nuh tufanından sonra Nuh peyğəmbər dünyanı üç oğulu arasında pay etmiş.Yafəsə Orta Asiya və Çin ölkələri düşmüş, Yafəs ölərkən taxtını səkkiz oğullarından biri olan "TÜRK" ə buraxmışdır.Görülməkdədir ki Hz. Adəm dövrünə yaxın zamanlarda Turak(Türk)dan İran-Turan döyüşlərindən və Alp Ər Tunga kimi böyük bir Türk Başbuğundan və Saka İmperatorluğu Kağanından bəhs edilməkdədir. Yuxarıda mifologiya və tarixi qeydlər içərisində iştirak edən "Türk" sözlərindən də Türk adının nə qədər köhnə olduğu ortya çıxmaqdadır. E.Ə XIV. əsrdə yer alına "Tik"lər ilə dünyada mövcud olan mədəniyyətlərin ən köhnəsi olan E.Ə. VII. əsr. də Orta Asiyada qurulan "Anav" mədəniyyəti də Türklər tərəfindən qurulmuşdu. O halda Türklər E.Ə. XIV. əsrdə Tiklər , E.Ə. VII. əsrdə Anavlar , E.Ə IV əsrdə Sakalr ilə tarix qeydlərində iştirak etməkdədir.Türk sözünün yazılı olaraq istifadə edilməsi ilk dəfə E.Ə 1328-ci ildə Çin tarixində "Tu-Kiu" şəklində görülməkdədir.E.Ə. I əsrdə Romalı yazıçılardan biri olan Pompeius Tərcüməsinin Azak Dənizi şimalında yaşayan xalqdan "Turcae" olaraq bəhs etməsi ilə ilk dəfə yazılı olaraq qarşılaşırıq.Türk adının tarix səhnəsinə çıxışı  VI əsrdə qurulan kök-Türk Dövləti ilə olmuşdur. Orxan kitablarında iştirak edən "Türk" adı daha çox "Türük" şəklidə göstərilməkdədir. Bundan ötəri Türk sözünü Türk Dövlətinin ilk dəfə rəsmi olaraq istifadə edilən siyasi təşəkkülün Kök-Türk imperatorluğu olduğu bilinməkdədir. Kök-Türklərin ilk dövrlərində Türk sözü bir dövlət adı olaraq istifadə edilmişkən, sonrada Türk milliətini ifadə etmək üçün istifadə edilməyə başlanmışdır.Eramızın 585-ci ilində Çin İmperatorunun KÖK-TÜRK Kağanı İşbaraya yazdığı məktubda"Böyük Türk Kağanı" deyə xitab etməsi, İşbara Kağanın isə Çin İmperatoruna verdiği cavab məktubunda "Türk Dövlətinin Tanrı tərəfindən quruluşundan bu yana 50 il keçdi" xitabları Türk adını şəkililəşdirmişdir. kök-Türk yazılarında Türk sözü daha çox "Türk Budun" şəklində keçməkdədir. Türk Budunun isə Türk Milləti olduğu bilinməkdədir. Başqa sözlə türk adı bu dövrlərdə bir birliyin və ya qövmün adından çox ,siyasi bir mənsubiyyəti təyin edən bir söz olaraq görülməkdədir. Yəni Türk soyuna mənsub olan bütün boyları və birlikləri ifadə etmək üzrə milli bir ad halına gəlmişdir. Türkün Mənası  Türk adına müxtəlif qaynaq və araşdırmalarda müxtəlif mənalar verilmişdir. Çin qaynaqları Tu-küe (Türk)ı dəbilqə olaraq , İslam qaynaqları isə səs bənzətməsinə söykənərək tərk edilmiş, olgunlukçağı və bənzəri mənalar verərək yeni mənalar çıxarmışdır.XIX. əsrdə A. Vamberyin elmi izaha yaxın olan fikirinə görə isə Türk sözü "törəmək"dən gəlməkdədir. Çünki Gökalp bunu "TÜRELİ" yəni qanun və nizam sahibi olaraq açıqlamışdır.Ancaq Türk sözünün cins ad olaraq "GÜC-QÜVVƏT" mənasında olduğu, buradakı Türk sözünün millətin adı olan "Türk" sözü ilə eyni olduğu A. V. Le Coq tərəfindən irəli sürülmüşdür. Bu iddia kök-Türk kitabalarının həll edicisi olan V. Thomsen tərəfindən qəbul edilmiş, eyni iddia G. Nemethin tədqiqləri ilə də isbat edilmişdir.Ayrıca Türk sözünün cins ad olaraq "ALTAYLI" (Ceyhu sonrası Turanlı) qövmlərini ifadə etmək üzrə 420 illərinə aid bir Pers mətinində, daha sonradan 515 hadisələri səbəbindən "türk-hun"(Qüdrətli-Hun) təbirləridə keçdiyi bilinməkdədir.İran qaynaqlarında Türk sözü "Gözəl İnsan" qarşılığında istifadə edilərkən, XI. əsrdə Qaşqarlı Mahmud "Türk adının Türklərə Tanrı tərəfindən verildiyini " ifadə edərək, "Gənclik,qüvvət,qüdrət və olqunluq çağı" demək olduğunu bir dəfə daha ifadə etmişdir. Tarixçilər isə Türk sözünün "güclü-Qüvvətli" mənasına gəldiyini qəbul etməkdədirlər.  

Açar sözlər: türkçülük turan türk tarix ad 

Yazar: Zyklon-B | Tarix: Fevral 5, 2008 16:47 | Türkcülük | Şərhlər(1) | Baxış sayı: 183

Şərhlər

1
ilgar yazıb:

wink sagol ei oguz oglu Çox gozel yoluna devam ed yaşasin turk yaşasin azərbaycanimiz

Fevral 9, 2008 19:00

Şərh yazın

  • shocked
  • smile
  • evil
  • grin
  • question
  • lol
  • rolleyes
  • mad
  • wink
  • razz
  • confused
  • redface
  • cool
  • suprised
  • cry
  • sad

captcha

© 2008 Bütün hüquqları qorunur və blogçuya məxsusdur - Dəstək: AzeriBlog.com